DERS Müzik Solfej Nazariyat Temel Bilgileri Nota Değerlikleri (1

45 views

Uploaded on May 05, 2013 by Aykut Ilter Ayk...

Hem Öğren Hem Çocuğuna Öğret
aykut İlter Aykut Öğretme

Müzik ve Nota Bilgileri:
Nota: Müzik seslerini gösteren işarettir ve yedi tane nota vardır. La-Si-Do-Re-Mi-Fa-Sol
Porte ve İlave Çizgisi: Beş paralel düz çizgi ve dört eşit aralıktan oluşan şekildir. Notalar bu şekle sığmadığı zaman ilave çizgiler kullanılır.
Anahtar: Portenin sol baş tarafına konulur ve konulduğu çizgiye kendi adını verir.
- Sol anahtarı
- Fa anahtarı
- Do anahtarı
Nota ve Eslerin (Sus) Değerleri:
Birlik Nota 1 Birlik Es
İkilik Nota 1/2 İkilik Es
Dörtlük Nota 1/4 Dörtlük Es
Sekizlik Nota 1/8 Sekizlik Es
Onaltılık Nota 1/16 Onaltılık Es
Otuzikilik Nota 1/32 Otuzikilik Es
Altmışdörtlük Nota 1/64 Altmışdörtlük Es
Değiştirme işaretleri:
Önüne geldiği notanın ses yüksekliğini değiştiren işaretlerdir. Notanın sol tarafına konur ve ölçü içindeki aynı ismi taşıyan notaları etkiler.
Bemol: Önüne geldiği notayı yarım ses kalınlaştırır.
Diyez: Önüne geldiği notayı yarım ses inceltir.
Naturel (Bekar): Değişime uğramış notayı normal hale getirir.
Çift Bemol: Önüne geldiği notayı bir tam ses kalınlaştırır.
Çift Diyez: Önüne geldiği notayı bir tam ses inceltir.
Tekrar işaretleri:
Röpriz: Genellikle başa dönüleceğini veya 2. defa görüldüğü yerden 1. defa görüldüğü yere dönüleceğini anlatır.
Ölçü tekrar işareti: Bir ölçüdeki notalar tekrar edileceği zaman kullanılır.
aşağıdaki gibi kullanılır.
Senyö: Bir müzik eserinde 2. defa konulduğu yerden, birinci defa konulduğu yere dönüleceğini ve son yazılan yerde bitirileceğini belirtir.
Ses, Nota
Titreşen cisimler havayı titreştirirler ve dalgalar halinde yayılan bu titreşimler kulağımız tarafından ses olarak algılanır. Saniyedeki titreşim sayısına frekans denir. Titreşimin frekansı ne kadar yüksekse (titreşim ne kadar hızlıysa) yarattığı ses o kadar tiz (ince)'dir. Kulağımız belli bir frekans aralığındaki sesleri algılayabilir. Yani belli bir frekanstan düşük ya da belli bir frekanstan yüksek sesleri duyamayız. Sesler frekanslarına göre notalara karşılık gelirler. Müzikte 7'si doğal (do, re, mi, fa, sol, la, si), 5'i arızalı olmak üzere toplam 12 nota kullanırız (arızalı notaları sonra anlatacağım).

Geleneksel Notasyon Sistemi Nedir?

Herkesin bildiği, 5 paralel çizgiden oluşan sistemdir. Notalar çizgilerin üzerine ve aralıklara (sırayla) yazılırlar:


Notaların yazıldığı paralel 5 çizgiye porte (staff) denir. Tüm enstrümanlar için bu sistem kullanılır. Ancak her enstrüman farklı anahtar (clef) kullanır. Anahtar portenin en başına konulur. Her anahtar başka bir standarttır, yani notalar porte üzerinde anahtara göre yer alırlar. Yukarıda görüldüğü gibi gitar için sol anahtarı (treble clef) kullanıyoruz. Sol anahtarında notalar yukarıdaki şekilde yer alırlar.

TEMEL NOTASYONLAR

1- Notaların deşifre adları

Notalar genellikle isimleriyle değil, harflerle gösterilirler:Ancak okunuşları "C, D, E,.... "değil, "do, re, mi..." şeklindedir. Yani yazarken harfle yazacağız, okurken adlarını kullanacağız. Bunun aksini kullananlar olsa da en doğrusu budur.
2- Teller (strings)

Gitarda aşağıdan yukarıya doğru numaralandırılmış 6 tel vardır. En alttaki tel (1 numara) en ince, en üstteki tel (6 numara) en kalın teldir. Gitarın kafasına en yakın perde 1 numaralı perdedir, diğer perdeler ona göre numaralandırılmıştır. Sıfırıncı perde boş tel demektir. Teller boş olarak çalındığında hangi notayı veriyorlarsa (doğru akort edilmiş gitarda) o isimle anılırlar:



3-Parmak Notasyonları



Sol El (fret hand)

Sağ El (pick hand)

İşaret parmağı: 1 Baş parmak: p
Orta parmak: 2 İşaret parmağı: i
Yüzük parmağı: 3 Orta parmak: m
Serçe parmağı: 4 Yüzük parmağı: a
4- Pena Vuruşları




Alternatif pena tekniği: Penayı ard arda bir aşağı, bir yukarı vurarak çalma tekniğidir. Yani n,v,n,v,n,v.... şeklinde çalmaya denir.

Tablature'e Giriş:

Rock ve benzer tür müziklerde çalınan gitarlarda notalardan çok klişeler, gamlar, kalıplar önemlidir. Bu yüzden geleneksel notasyon sistemini kullanmak oldukça zordur. Başta gitar olmak üzere telli çalgılar için geliştirilen, pek çoğunuzun en azından adını duyduğu "tablature" sistemi oldukça kullanışlı ve pratiktir. Ayrıca tablature sistemiyle nota değerliklerini (sürelerini) öğrenecek, bu da geleneksel notasyon sistemini kolaylıkla anlamanızı sağlayacaktır. Ancak tablature sistemine çok fazla bağlı kalmak gitarı tanımanızı güçleştirecektir
Tablature sistemi, birbirine paralel 6 çizgiden oluşur. Her çizgi bir tele karşılık gelir (en üst çizgi alttaki en ince tel -ince E-). Çizginin üzerinde yazan rakam, o tel üzerinde kaçıncı perdeye basılacağını gösterir (0, boş tel çalınacağını gösterir).



Not: Gitara karşıdan bakılıyor.


Tablature Sisteminde Notaların Değerlikleri (süreleri)

Tablature sisteminde notaların değerliklerini öğrenmeden önce bazı kavramları açıklamak gerekir:

Vuruş (beat): Bir müzik parçasindaki temel zaman birimidir. Parça çalarken ayağınızla tempo tuttuğunuzda (ayak vuruşlarınız birbirine eşit olmalı) ayağınızın her vuruşu "1 vuruş"tur (ayağın aşağı inip yukarı çıkma süresi). Hızlı parçalarda ayağımızı daha sık, yavaş parçalarda daha seyrek vururuz. Dolayısıyla her parça için "1 vuruş"luk süre farklıdır. O halde "tempo"yu tanımlamalıyız.
Tempo: Parçanın vuruşlarının ne kadar sıklıkta olduğunu gösteren müzikal terim ya da rakamdır. Klasik müzikte terimler kullanılır (adagio: yavaş, allegro: hızlı gibi). Vuruşlar ne kadar sıklıkta çalınıyorsa, parçanın temposu o kadar yüksektir. Çağdaş müziktee tempo dakikadaki vuruş sayısıyla ifade edilir. Örneğin, parçanın vuruşları saniyede bir kere çalınıyorsa, bu parçanın temposu 60'dır.
Nota Değerlikleri (value): Notanın vuruş cinsinden çalınma süresine "notanın değerliği (value)" denir.
Temel notaların klasik ve tablature notasyon sistemindeki değerlikleri:



Not: Bir vuruşu iki sekizlik nota (yarımşar vuruş) ya da dört onaltılık nota (1/4'eer vuruş) paylaşıyorsa aşağıdaki biçimde gösterilir:



Aşağıdaki örnekte temel notalarla ilgili çalışmayı dinleyin ve inceleyin:

Not: Portenin altındaki "f" satırı (fingering) notalara hangi parmakla basılacağını gösterir. Örnekte tüm notalara birinci parmakla basılıyor:

Tags:
Solfej, Nazariyat, Nota, Değerlikler, 1 Lik, 2 Lik, Dört Lük, Es, Sus, Ankara, Gelibolu, Van, Röpriz, Bona, Aykut öğretmen, Aykut Ilter, Music & Dance
Comments on DERS Müzik Solfej Nazariyat Temel Bilgileri Nota Değerlikleri (1

RECOMMENDED CHANNELS