Xalifa Umar Haqidagi Savol - Chto? Gde? Kogda?, Ruscha

O'tgan yakshanba bolalikdan sevgan ko'rsatuvim “Nima? Qaerda? Qachon?” (“Chto? Gde? Kogda?”) ko'rsatuvini tomosha qilar ekanman, teletomoshabinlarni qo'llab-quvvatlab, bilimdonlarning aql-zakovatiga, ayniqsa Boris Burdaning topqirligiga qoyil qoldim. O'yin juda qizg'in bordi. O'ninchi raundga kelib hisob bilimdonlar foydasiga 5:4 bo'lgan edi. Jamoa sardori Aleksey Kozlov bor iste'dodini namoyish qilar edi. Biroq keyingi raundda yuz bergan hodisa nazarimda ko'pchilikda so'nmas taassurot qoldirdi.

Intellektual bellashuvga o'zbekistonlik Farhodbek Ortiqov Islom tarixi bo'yicha savol berib qo'shildi. Aniqrog'i xalifa Umar ibn Xattob roziyallohu anhuning hayotlari bo'yicha savol berdi. Bilimdonlar bir daqiqa ichida musulmonlar amirining nima sababdan do'sti Abdurahmon ibn Avf roziyallohu anhuning kelishi munosabati bilan bir shamni o'chirib boshqa sham yoqqanining sababini topishlari kerak edi.

Qomusiy front “jangchi”lari to'g'ri javob bera olishmadi. Ular aytgan javobga ko'ra, xalifa yangi sham yoqish orqali kutilmaganda kelgan qadrli mehmoniga ehtirom ko'rsatgan va uzoq vaqt suhbatlashish istagini bildirgan.

Boshlovchi bilimdonlarni to'g'ri javobga qanchalik yo'naltirishiga qaramay ular o'z javoblarida qat'iy turib oldilar. Keyin Boris Kryuk to'g'ri javobni e'lon qildi. To'g'ri javobga ko'ra, mo'minlar amiri do'stining tashrifi sababini bilgach, davlat hisobidagi shamni o'chirib shaxsiy shamini yoqqan va qo'l ostidagilarning molini shaxsiy manfaat yo'lida ishlatish yaxshi emasligini tushuntirgan.

Bilimdonlarning yuzida hayrat va tajjub tuyg'ularini ko'rish mumkin edi. Nihoyatda taassurotlangan Aleksey Kozlov “Naqadar go'zal!” deya oldi xolos.

O'yin nihoyasiga etgach homiylardan biri, Rossiyaning yirik kompaniyasi vakili toshkentlik musulmonning savolini eng yaxshi deb tan oldi va bilimdonlar ustidan g'alaba qozonib 75000 rubl yutgan g'olibga 50000 rubl mukofot qo'shib berdi. Bu qaror barcha tomonidan mamnuniyat ila qabul qilindi. Zalda “ofarin!” sadolari yangradi.
---
Allohim, Ummatimizga xalifa Umardek odil va taqvoli yana bir xalifa bergin. Allohim, Rasululloh s.a.v. va u kishiga ergashgan sahobalardek bizlarni ham o'zgalar haqqiga omonatli kishilardan qilgin.
Халиф Умар потряс знатоков